San Teotista, abbati

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo

A tavula sarvata nà Cresia Matrici di Caccamu (XVII Seculu)

Aggiografia




A citati di Termini Imeresi (PA) havi comu Patronu San Calojru ca stetti supra lu Munti Euracu; supra lu munti si vidi ancora oj a stampa du so pedi e na surgiva ca sgurgau pî so prijeri. Li tradizioni sunnu scarsi; pari ca fussi lu stissu Calojru di Fragalà, ca priricau u Vangelu a Termini contro lu Arianisimu di Vandali; no stemma du Cumuni si vidi San Calojru vistutu di monacu basilianu. Certi scrittura dicinu ca fu citatinu di Caccamu, la antica Azuni o Cabala cartaginisi, ma secunnu cu scrivi lu Καλογερоσ (Beddu vecchiu) di Termini Imeresi fu unu di tanti monaci basiliani vissuti na Sicilia du IV seculu ‘n poi e di identificari cu lu stessu Teotista. Chistu campò no munasteru basilianu di Santu Nicola du Voscu e favuri du Munti San Calojru, a tri migghia di Caccamu, unni fu abbati, abitatu ancora oj di cuntatini ca nni ficiru staddi pi l’armali; l’affreschi di stili bizantinu oramai sunnu illeggibbili. Puru li Bizzantini ricordanu u Santu Abati Teotista comu monacu italu-grecu. Fu scrittu no Calinnariu Palirmitanu no 1736. Fui cilibratu fino o 1975. Però oj si pò cilibrari na tutta a Sicilia. Sicunnu a tradizioni fu abati d’un munasteru basilianu, oggi scumparsu, a Cumia (frazioni di Missina) chi fu ‘ntitulatu ad iddu.

Riliqui

A tradizioni voli ca u Santu fu sippillutu a San Nicola du Voscu, unni muriu lu 4 di Jnnaru du 830.

Bibbliografia

O. Gaetani Vite di Santi Siciliani Cirilli Palermu, 1657

San Giuseppi Maria Tumasi

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo

Ritrattu du Cardinali Tumasi di
V. Milione (1762)

(Licata 12 Settemmiri 1649 – Roma 1 Jnnaru 1713) fu un cardinali talianu e un Santu da Cresia Cattolica. Fighu di Don Giuliu e Rusulia Traina, Principi di Lampedusa e Duchi di Palma di Muntichiaru, fu educatu pi trasiri a Curti du re di Spagna, ma poi decisi, su cunsighu di sò ziu Carru di farisi parrinu tiatinu. Ebbi puru tri soru monachi no Monasteriu di San Binidittu di Parma di Muntichiaru: Francisca (Soru Serafica); Sabella (Soru Crucifissa); Antonia (Soru Maddalena). Ca soru Sabella si ‘ntrattinia a scriviri i cosi di Diu. Fu Noviziu a Palermu na Cresia di San Giuseppi di Patri Teatini no 1665. Studiò a Roma, Ferrara e Modena lingui classichi e urientali.
No 1673 fu fattu parrinu. Sapìa leggiri e scriviri u grecu, u latinu e l’ebbraicu.
Scrissi tanti opiri liturgichi, biblichi e teulogichi. Cunfessuri du Papa Clementi XI fu fattu Cardinali, ma arrestò sempri na persona umili. Si stabili nna Cresia di San Martinu e Munti e priava chi frati carmilitani, ‘nsignava u Catechisimu, pridicava e cunfurtava. Fu chiamatu “U Principi di Liturgisti Rumani“ e ricanusciutu comu pricursuri du rinnovamentu liturgicu du Cunciliu Vaticanu II. Di so studi arrestanu dudici volumi. Dicia na cosa ca vali pi tutti i tempi: “Si u pani basta du voti o jornu, a pacenzia bisogna avilla centu voti l’ura!”. Muriu a Roma u 1 Jnnaru 1713.
Fu biatificatu du Papa Piu VIII u 29 Settemmiri 1803 e fattu Santu u 12 Uttuviri 1986 du Papa Giuvanni Paulu II.

Riliquii

U Corpu fu purtatu na Cresia di Santi Silvestru e Martinu e Munti no 1804, unni arristaru na pocu di Riliqui, poi no 1971 fu traspurtatu na Cresia di S. Andria da Valli. Autri Riliquii sunnu a Turretta (PA) e a Parma di Muntichiaru (AG).

Aggiografia

Bibbliuteca di Santi Pontificia Università Lateranense Roma, 1961.

Sant’Euplu martiri

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo

Quatru di Sant’Euplu nna Basilica Culleggiata
di Catania di Oliviu Sozzi (1750)

Aggiografia

Fu un Jacunu di Catania unni nasciu nò 275; u sò nomi è scrittu na tutti Martirologgi.
L’ Ortodossi lu ricordanu l’11 di Austu. Lu mpiraturi Diuclezzianu ‘nnall’annu 303 fici un Edittu pi sterminari li seguaci di Cristu; avianu essiri circati tutti chiddi ca eranu Cristiani, avianu a cunsignari li libri dâ fidi e si nun vulevanu essiri ammazzati avianu adorari li dei. Mentri a Catania c’era lu Proconsuli Calvisianu fu truvatu Euplu, un Jacunu, ca spiegava o populu u Vangelu. Subitu iddu dissi: “Sugnu cristianu e vogghiu moriri pi Gesù Cristu “. Doppo avillu ntirrugatu e vidennu ca nun vulia rinunciari a fidi di cristiani, lu fici mettiri ‘n carciri e u fici flaggillari. Lu 12 Austu du 304 ci fici tagghiari a testa ca spata no Foru Rumanu da Citati. Li Cristiani sippilleru Euplu cu l’aromi.

Lu Cultu

Accuminciò subitu a Catania unni i Cristiani javanu ‘n pilligrinaggiu a so priggiuni.
Doppu u VII Seculu a Roma e Napuli, unni ci foru didicati Cresie. U stissu a Missina, Taurmina, Mazzara du Vaddu e ‘nna Calabria. A Citati di Murriali avi ‘na Riliquia e u Santu fu pittatu ‘nè musaici du Duomu. ‘Nna Grecia ci ficiru un affrescu o Munti Athos e un musaicu a Dafni. Nò 1653 a Cresia di Trevicu cci detti ‘na Riliquia a Citati di Catania ca fu misa dintra un riliquiariu d’argentu; ‘nnò 1700 u viscuvu Sarvatori Vintimiglia fici mettiri ‘na statua di Sant’Euplu ‘nna facciata da Catidrali e scrissi l’Ufficiatura pa festa. U Santu fu puru cilibbratu a Palermu ‘nno 1800.

Li riliquii

Du 1040 sunnu custuditi dintra un’urna d’argentu na l’antica Catidrali di Trevicu (AV) unni è lu Patronu. E’ puru Compatronu di Catania, Patronu di Francavigghia di Sicilia (ME) e Motta Camastra (ME)

Bibbliografia

– Ottaviu CaetaniVite di Santi Siciliani Cirilli Palermu, 1657.
– M. Stiddadoru Euplu martiri Ed. San Paulu Roma, 2006

San Cosma, viscuvu (1160)

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo




Na pocu di Scrittura antichi dissiru ca Cosma, Viscuvu africanu, nasciu a Palermu nò XIII seculu. Di quannu era nicu fu assai riliggiusu e fu ordinatu Jacunu. Assai istruitu ‘ne cosi di Diu e di l’homini fu fattu parrinu e cuminciò a fari beni, a pridicari e a fari sentiri u ciavuru di Cristu. A sò fama e duttrina aumintò tantu ca Ruggeru scrissi a Santa Sedi pi fallu fari viscuvu e purtari u Vangelu a tanti banni. Fu cunsacratu du Papa Eugeniu III e partiu pi l’Africa ‘na Citati di Afrodisiu, oj Mahdia nna costa tunisina tra Hammamet e Djerba.

Ddocu libbirò i Saracini da schiavitù e purtò assai homini a Fidi cristiana. Ci stetti deci anni. Ci sunnu dui tradizzioni. Una dici ca riturnò a Palermu unni muriu u 10 Settemmiri 1160; n’autra dici ca muriu comu martiri mentri dicìa a Missa. Fu sippillutu ‘nno suttirraniu da Cattidrali sutta ‘n’artari cu musaicu ca c’è ancora oj. I cristiani javanu a priari dda, specialmenti cu havia a frevi e addumavanu cira e lumini. Nò 1369 fu purtatu ‘nna Cattidrali e misu dintra un sarcofagu tardu romanu du II seculu, unni ci scrissiru:”’Nna sta sipultura c’è Cosma, vinirabbili Arciviscuvu africanu”. Nnò 1580 u misiru sutta l’artari da’Mmaculata. Nnò 1736 fu truvatu un pezzu du pasturali d’avoriu. L’annu doppu fu scrittu nnò Calinnariu da Cresia palermitana o 12 Settemmiri.

U Cultu

Ha statu sempri lucali. Ha statu cilibbratu du 1737 finu o 1975, quannu fu cancillatu
du Calinnariu palermitanu. Nò 1887 u Cardinali Michelancilu Celesia addumannò o Papa Liuni XIII di ricanusciri u cultu anticu e darici l’Ufficio e a Missa Proprii.
U Papa cunfirmò quantu ci dissi l’Arciviscuvu. Nò 1910 i Riliquii di Santi palermitani foru misi nta na nova Cappella. A lastra di marmuru du so sarcofagu è chidda du menzu da cappella; supra a idda è a caxia di lignu ca testa di Santu Mamilianu. E’ ricurdatu puru di l’Arcidiocesi di Cartaggini.

Bibbliografia

– Ottaviu Caetani, Vite di Santi Siciliani, Palermu pressu li Cirilli, 1657
– Antuninu Mongitore Palermu santificatu Bus, Palermu, 1708

Santa Rusulia, virgini (1130-1170)

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo




Nò Martiruloggiu Romanu liggemu: 4 Settemmiri. A Palermu Santa Rusulia virgini, ca si tramanna cunnucìu vita sulitaria supra Munti Piddirinu”. A
Liggenna
, vali a diri u cuntu storicu da vita e di miraculi, scritta du Viscuvu pa canonizzazioni episcupali si persi. Ma i Patri Bullandisti dicinu ca dui coordinati aggiografichi, locu di cultu e data anniversaria nun frannu dubbitari ca esistiu veramenti. Pari ca avissi nasciutu nò 1130 e muriu nò 1170. Sicuramenti fu monaca, forse basiliana. A cresia palermitana di tanti seculi celebbra a so morti u 4 di Settemmiri e l’arti tistimonia un cultu senza ‘nterruzzioni. Nò 1585 accuminciaru i ricerchi du so corpu a opira di Santu Binidittu u Nivuru, dittu di San Fratellu, ca cuntinuaru nò 1624.




U 25 Giugnettu 1624 foru truvati i Riliquii e l’Arciviscuvu di Palermu, Cardinali Giannittinu Doria cu una cummissioni di sapituri e teologi dissi ca eranu veri. U Populu e u Senatu palirmitanu a dichiararu Patruna principali da Citati u 6 Austu1624. Nò 1630 u Papa Urbanu VIII a scrissi nò Martiruloggiu Romanu o 15 Giugnettu e o 4 Settemmiri. U cultu s’allargò né tutta a Sicilia, ‘nta l’Italia, ‘nta tutti i terri du Re di Spagna e ‘nti Stati Uniti. A divuzzioni du populu havi a so massima sprissioni ‘nò Fistinu e nò pilligrinaggiu o Munti Piddirinu. ‘Na rivisioni du Calinnariu Liturgicu Reggionali du 1980 Santa Rusulia si celebbra ‘na tutta a Sicilia comu Memoria Obbligatoria. L’antica Liggenna scritta du Patri Cajetani ‘né Vite di santi Siciliani è u cuntu storicu, scrittu forsi du Viscuvu Gualteriu.

Liggenna di Santa Rusulia, sulitaria di Palermu

“ Si tramanna ca a virgini Rusulia nasciu ‘m Palermu, ca era serva da Riggina Margarita muggheri du Re di Sicilia Guglielmu ca ci arrialau u Munti Piddirinu vicinu a Citati e si nni ju ‘nta na grutta luntana unni campò, muriu e fu sippilluta.
Vicinu a grutta fu fattu un cummientu di rimiti da famigghia di San Franciscu e na cresia. Nta Citati di Palermu ci fu na cresia didicata a idda, poi a Santu Gnaziu di Antiochia unni c’è n’artari. A Bivona fu fatta na cresia fora du paisi cu una petra granni e a sòuvigghia era vivuta di chiddi ca havianu a malaria. Dintra a cresia è na tavula di 125 anni e i campani hannu 150 anni”. Comu si po’ vidiri u testu è abbastanza scarsu e dici (si tramanna) cu ‘na tradizzioni orali ca a Santa stetti supra u Munti Piddirinu e ci foru fatti cresie a Palermu e Bivona. U trattu di pinna fu fattu doppu u ritruvamentu di Reliquii. Si pinsamu ca a tradizzioni a voli nata ‘nò 1130 e morta ‘nò 1170 idda nun potti mai essiri serva da Riggina Margarita di Navarra (1128-1183). Chista addivintò Rigginan ò 1154 finu o 1166. Rusulia stetti a Quisquina pi 12 anni e o Munti Piddirinu 8 anni pi un tutali di 20 anni. Pari ca avissi partutu di Palermu ‘nò 1150. E cchiù facili ca fussi serva di una di muggheri di Ruggeru II (1130- 1154). Nò Martiruloggiu Siculu Patri Cajetani scrissi o 4 Settemmiri: ” A Palermu Santa Rusulia rimita supra u Munti Piddirinu”. Duna a Santa u titulu di Rimita, chidda ca pratticau a puvirtà e a cuntemplazzioni. Pi tanti seculi a principali esprissioni da vita rimitica fu u monachesimu nnè dui mudelli di vita sulitaria (rimitica)du grecu Monachòs, sulitariu e ‘n comuni (cenobbitica).

Bibbliografia

Ottaviu Caetani, Vite di Santi Siciliani, Palermu pressu li Cirilli, 1657

Sant’Elia di Enna

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo





Sant’Elia di Enna
(Enna versu lu 822-823 – Saluniccu 17 di austu dû 903) è nu Santu viniratu da Cresia Cattolica e Ortudossa.

Sant’Elia e Filaretu Icona du Monasteriu Ortodossu di Siminara (RC), 2005

Aggiografia

Sant’Elia nasciu a Enna da nobili famigha Rachitis. Fu chiamatu lu Novu pi distinguillu du granni prufeta. Quannu era ancora picciutteddu fu pigghiatu e vinnutu comu schiavu ‘n Tunisia; doppu ca fu libbiratu si fici monacu a Gerusalemmi pi manu du Patriarca. Visitò tutta la Palistina e lu Munti Sinai, unni stetti tri anni nò Monasteriu di Santa Catarina. Si nni ju poi a Alissandria, in Persia, a Antiochia e ‘n Africa. Turnau a Palermu pi rividiri a vecchia matri e poi a Taurmina unni s’accumpagnò cu Danieli, n’autru monacu. Fici na sosta a Sparta no Monasteriu di Santi Cosimu e Damianu e quindi na Grecia. Cà foru misi ‘n carciri. Libirati si nni eru a Corfù e poi ‘n Calabria na zona di Salini, vicinu a Siminara (RC). Passannu di Reggiu Elia prididissi a un parrinu ca avia addivintari Viscuvu e accussì fu. Si nni ju a Roma pi visitari i sapurchi di Santi Petru e Paulu. La so pridicazini e li so miraculi arrivaru e aricchi du Mpiraturi Liuni VI dittu lu Filosufu, ca lu mmitau a Custantinopuli. Ma arrivatu a Saluniccu muriu lu 17 di austu dû 904.

Li Riliquii

Lu corpu fu purtatu du discipulu Danieli e Salini, vicinu Siminara, unni fu sippillutu na Chiesia du Monasteru ca dui seculi dopu fu chiamatu di Santi Elia e Filaretu. Dà ebbi cultu pubblicu finu a fini du seculu XVIII, quannu lu Monasteru fu abbattutu. Na Riliquia si trova a Siminara (RC), unni c’era un Monasteru grecu ‘ntitulatu a iddu e a Testa na Cresia Culligiata di Siminara, unni no 2005 fu costruita na Cresia Ortodossa ‘ntitulata e Santi Elia e Filaretu. Ci stannu monache Ortodosse.

Bibbliografia

Giuseppi Rossi Taibbi, Vita di sant’Elia u Juvini Ist. Sicilianu Studi bizzantini e neoellenici, Palermu, 1962.

San Cremeti abati

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo




Icona bizzantina di San Cremeti


Francavigghia di Sicilia, 6 di austu 1116 o secunnu àutri mortu ntô 1099) è nu Santu viniratu da Cresia Cattolica e Ortudossa.

Aggiografia

Ebbi nomu Clementi, comu si leggi nò Diploma di funnazzioni du Munasteriu di San Sarvaturi dittu di Placa du 1092. Era un rimitu di l’Ordini Basilianu, e abbitava dintra na grutta, supra na roccia vicinu na Cresia, nà zona ditta Placa vicinu a Francavigghia. Oj si vidi sta roccia na cuntrada Badiazza, vicinu lu biviu Nucara – Moju. Ntô misi di dicemmiri dû 1092 lu Cunti Ruggeru d’Autavilla passau cu l’esercitu di Truina a Taurmina e ncuntrò lu rimitu Clementi, ca ci dunau nà pocu di sirvaggina viva, ca addivintò mansa. Lu Cunti ci dissi: “Sta cuntrata sarà du Munasteriu ca tu funnirai pâ gloria di Diu “. Ci detti na pocu di terri, comu lu Feudu di Placa, un territoriu versu Taurmina e Ciumifriddu e li decimi di Castigghiuni. Clementi fu chiamatu Cremeti o Climi, pi ricurdari lu vecchiu nomu e fu eliggiutu Abbati. Pari ca li monaci, ‘mmidiusi e stanchi dî custuma siveri di l’abbati ficiru di tuttu pi gghittallu dâ muntagna ma nun lu pottiru ammazzari e foru pirdunati. Muriu lu 6 di austu du 1166 e fu sippillutu ê pedi di l’artaru da Cresia du Sarvaturi, dunni sgurgàu na surgenti d’acqua purissima, ca sirvìu e malati pa frevi quartana. Ntô 1131 lu Munasteriu fu aggregatu a chiddu dû Salvaturi di Missina e doppu tri anni fu autonomu. Appi setti monaci ntô 1336, ca ntô 1693 pû tirrimotu si nni jeru a Francavigghia e Castigghiuni e ntô 1770 a Rannazzu. La festa si celebbra lu 6 di austu. Finu a mità dû 1800 la sò festa fu cilibbrata a Francavigghia, ca intitulò o Santu nà strata ntô 1991.

Li Riliquii

La Riliquia da testa, dintra nu riliquiariu d’argentu du 1656 câ scritta “Testa di San Cremeti, Abbati e Cunfessuri “ è sarbata ntâ Cresia dû Cullegiu Salisianu di San Basiliu a Rannazzu, ntitulata o SS. Sarvaturi di Placa e si esponi lu 6 di austu.

Bibbliografia

Ottaviu Caetani, Vite di Santi Siciliani, Palermu pressu li Cirilli, 1657

Santa Vennira (o Parascevi)

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo




Icona di Santa Vennira, scola greca

Aggiugrafia

‘Nta l’Orienti ‘sta Santa è chiamata Parascevi, martiri sutta Antuninu Piu versu u 160, cilibbrata u 26 Giugnettu. ‘Nta l’Italia miridiunali è chiamata Vennira, Veneria o Vinniranna. I notizzi sunnu pigghiati di tanti scritturi greci e latini da sò Passioni. Pari ca avissi nasciutu ‘nta Francia, ma una tradizzioni di Aciriali (CT) voli ca nasciu ‘nta zona di Termi Xifunie, ditte Termi di Santa Vennira o puzzu u Venniri Santu di l’annu 100 doppu Cristu, figha di dui nobbili cristiani francisi, Agatuni e Ippolita, ca facianu a carità e aiutavanu i puvureddi. Doppu 35 anni di prijeri o Signuri, ebbiru na figha.


A matri vulia chiamalla Vennira pu jornu da sò nascita, ma u patri pi nun fallu cunfunniri cu chiddu da dea pagana a chiamò Vinniranna. I Greci da cuntrata a chiamaru Parascevi ca ‘nta l’ebbraicu significa Venniri. Vennira si cunsacrau a Diu, studiau a Sacra Scrittura e a 20 anni arrialau tuttu e puvureddi e accuminciò a pridicari u Vangelu ‘nta tutta a Sicilia e curannu i malati, cosa ca avia fattu di quannu era picciuttedda. Secunnu a tradizzioni Vennira viaggiò ‘nta Calabria e ‘nta Campania. U 26 Giugnettu 143 ci fu tagghiata a testa. Nun s’havi a cunfunniri a vita di sta Santa cu chidda di Gala (vicinu a Baccialona Puzzu di Gottu) di cui scrissi u parrinu gisuita Ottaviu Gaetani ‘nte Vite di Santi Siciliani.

U Cultu

I monaci basiliani da Grecia ficiru canusciri a Santa a cuminciari du IV seculu.
Aciriali oj arricivi tanti Cumunità Cristiani Urtodosse ca vennu a prijari a Santa Parascevi. A festa accuminciò u 21 Jnnaru 1651 e nò 1668 fu numinata Patruna Principali da Citati e Diocesi di Aciriali. U 14 Novemmiri s’arricorda u trasportu di Riliquii di Asculi Picenu a Roma. Puru a Citati di Palermu ebbi u cultu di Santa Vennira. Fu pittata ‘na Tavula da Marturana e ci fu didicata na Chesia vicinu a chidda dà Maciuni.

I Reliquii

U sò corpu fu purtatu di Cristiani a Asculi Picenu finu o IV Seculu, quannu
u 14 Novemmiri un parrinu, dittu Antimu, u purtau a Roma. Nò 1642 Aciriali
dumannau i Reliquii ca foru misi dintra un riliquiariu e na caxia d’argentu
nò latu destru da Catidrali. U menzu bustu avi na parma cu tri curuni e u Crucifissu.

Fonti:

– Ottaviu Gaetani Cirilli Palermu, 1657
-Bibbliuteca di Santi Puntificia Università du Lateranu, 1961
– Martiruloggiu Romanu, Libbreria Vaticana, 2007

15  Giugnettu Ritrovamentu di Riliqui di Santa Rusulia virgini

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo




A prima caxia di Riliquii du 1625




A Patruna di Palermu, ca havi tantissima divutioni ‘nta Sicilia comu Sant’Aita di Catania e Lucia di Sarausa havi picca tradizioni aggiugrafiche. Un parrinu gisuita, mortu nò 1620, Ottaviu Gaetani, lamintava da mancanza di nutizzii supra a Santa, ca puru havia circatu unni e gghè. I tradizzioni orali dicianu ca idda era di casata nobbili, discinnenti di Carru Magnu e avia vissutu a Corti da Riggina Margherita, muggheri du Re Guglielmu I di Sicilia.

Doppu essiri stata a tanti banni ci fu arrialatu u Munti Piddirinu unni fu rimita e pinitenti, ma megghiu monaca di l’Ordini di Santu Basiliu, comi si vidi ‘nto n’anticu quatru da Cresia du Gesù (Casa Prufessa) e supra l’urna d’argentu di riliquii. Nò misi di Uttuviru 1623 na fimmina malata ‘nto spitali, certa Gilorma La Gattuta di Ciminna ebbi na visioni ca ci dicia di iri supra u Munti Piddirinu.

Idda però nun ci ju e aspittò u misi di Maju pi ghiricci: a Santa si fici vidiri n’autra vota e ci dissi unni eranu i so riliquii. U 15 Giugnettu 1624 foru truvati l’ossa: u Cardinali Doria ‘ncarricò u Parracu di Sant’Antoniu Abbati Don Vicenzu Domenichi di purtalli o Palazzu arcivescuvili unni fici truvari na pocu di Dutturi e Parrini.

U 25 Austu 1624 dui muraturi di Santu Stefanu Quisquina (AG) dintra na grutta attruvarunu ‘na scrizioni ca dicìa: “Iu Rusalia Sinibbaldi, figghia du patruni da Quisquina e ddi Rosi pi amuri du me Signuri Gesù Cristu vosi abbitari ‘nta sta grutta”. L’11 Frivaru 1625 u Cardinali dissi a tutti ca chiddi eranu l’ossa di Santa Rusulia ca foru purtati dintra na caxitedda dintra a Cresia Catidrali.

U 9 Giugnu si fici a prima Prucissioni cu l’ossa da Santa misi dintra na urna di lignu e cristalli fatta di Mastri Mancusu, Vivianu, Pillitteri, Di Petru e Liccu. Nò 1630 u Papa Urbanu VIII scrissi u Nomi di Santa Rusulia o 15 Giugnettu e o 4 Settemmiri nò Martiruloggiu Rumanu.

U primu Fistinu di Santa Rusulia fu cilibbratu u 9 Giugnu 1625. Di tannu ‘n poi fu spustatu a Giugnettu pi ricurdari a data du ritrovamentu di l’ossa da Santa. Durava sempri cincu jorna. Nò 1783 u Vicirè Caracciulu u vulia purtari a tri jorna, ma i palirmitani ci dissiru; “ O Festa…..o testa”.

Fonti:

Martiruloggiu Rumanu di Gregoriu XIII Typi Vaticani 1630
G. Cascini Vita di Santa Rusulia Cirilli Palermu,1631
O. Gaetani Vite di Santi Siciliani Cirilli Palermu, 1657

San Pancrazziu di Taurmina

Santi Siciliani a cura di Ugo Russo

Icona di San Pancrazziu di Taurmina

Nasciu ad Antiochia, ‘nta Cilicia, oj Turchia. A tradizzioni voli ca avissi accumpagnatu so patri pi vidiri Gesuzzu a Gerusalemmi. Assistiu e priedicazzioni di Santu Petru e d’iddu fu vattiatu, fattu parrinu, cunsacratu viscuvu e mannatu a Taurmina (ME). Dda pridicau l’Evangeliu e cunvirtiu tanti pagani, puru u Prifettu. Abbattiu tanti iduli e supra i templi greci e romani fici fari tanti crèsie. Fici pittàri tanti immaggini di Gesuzzu e so Matri, a Santa Virgini Maria.
I pagani però pinsaru di ammazzallu: u ‘mmitaru a manciari cu iddi e ci dissiru di vasari un idulu di lignu; Pancrazziu ci fici a cruci e chiddu si distruggiu. I pagani u ammazzaru a vastunati e u jttaru dintra un puzzu. Fu u primu Viscuvu martiri da Sicilia; a so Passioni fu liggiuta mentri c’era u VII Cunciliu Ecumenicu no 787.
U Cardinali Baroniu u scrissi nò Martiruloggiu o 3 Aprili, ma a so festa è u 9 di Giugnettu, cilibbrata puru di Greci.

I Riliquii

U corpu du Santu fu sippillutu unni oj è a Cresia didicata a iddu a Taurmina unni è u Patronu, comu di Canicattì, Valdina e Zagarise in Calabria.

Fonti:

Ottaviu Gaetani, Vite di Santi Siciliani Cirilli Palermu, 1657